คู่มือประชาชน : เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับการปฐมพยาบาลเบื้องต้น

Posted by Pattanan
November 20, 2008

สืบเนื่องมาจากก่อนหน้านี้ มีอุบัติเหตุเล็กๆน้อยๆกับคนในบ้าน ก็เลยค้นหาข้อมูลที่จำเป็นเพิ่มเติมเลยได้ไปเจอเรื่องราวที่มีประโยชน์ เลยนำมาเรียบเรียงรวมเป็นไฟล์เดียวเพื่อเอามาฝากกันที่นี่ค่ะ มีหลายหัวข้อ เนื้อหาเลยค่อนข้างยาว เลยวางไว้ในอีกหน้าหนึ่ง แต่ละหัวข้อสั้นๆ อ่านเข้าใจได้ง่ายค่ะ อยากให้ลองคลิกไปเปิดดูผ่านๆก็ยังดีค่ะ คิดว่าอาจจะมีบางหัวข้อที่เป็นประโยชน์นะคะ

ขอขอบคุณ www.ku.ac.th สำหรับแหล่งที่มาค่ะ

==============================

การปฏิบัติสำหรับกรณีฉุกเฉิน

      1. ตั้งสติให้ได้ อย่าตกใจ
      2. ขอความช่วยเหลือ 

      3. การปฐมพยาบาลเบื้องต้น
 ช่วยหายใจให้อากาศเข้าปอดสะดวก คลายเสื้อผ้าให้หลวม
 ห้ามเลือด
 นอนนิ่ง ๆ ห่มผ้า คอยสังเกตอาการ จับชีพจรเป็นระยะ
 ถ้ามีกระดูกหัก อย่าเคลื่อนย้าย
 ห้ามรับประทานสิ่งใด (ถ้าไฟลวกรุนแรงให้จิบน้ำคำเล็ก ๆ)
 
อุปกรณ์ปฐมพยาบาล

 สำลี
 ผ้ากอซแผ่นชนิดฆ่าเชื้อ ทำความสะอาด (แอลกอฮอล์)
 คีมสำหรับบ่งเสี้ยน
 ผ้าสามเหลี่ยม
 ผ้ากอซพันแผลขนาดต่าง ๆ เช่น 1 นิ้ว 2 นิ้ว 3 นิ้ว หรือ 4 นิ้ว
 กรรไกรขนาดกลาง
 เข็มกลัดซ่อนปลาย
 แก้วล้างตา
 พลาสเตอร์ม้วน หรือชิ้น
 ผ้ายืดพันแก้เคล็ด ขัดยอก (Elastic bandage)
 ผ้ากอซชุบพาราฟินสำหรับปิดแผลไฟไหม้
 
ยาที่ควรมีไว้ในตู้ยาประจำบ้าน

 ยาแก้ปวดลดไข้ เช่น ยาเม็ดพาราเซตามอล ขนาด 500 มิลลิกรัม
 ยาแก้แพ้ ลดน้ำมูก เช่น ยาเม็ดคลอเฟนนิรามีน 4 มิลลิกรัม และ 2 มิลลิกรัม
 ยาแก้ปวดท้อง ท้องอืด ท้องเฟ้อ เช่น ยาธาตุน้ำแดง ยาธาตุน้ำขาว โซดามิ้นท์ ขมิ้นชันแคปซูล
 ยาโรคกระเพาะ เช่น ยาเม็ดอลูมินาแมกนิเซีย ไตรซิลลิเคท ยาน้ำอัลมาเยล
 ยาแก้ท้องเสีย เช่น ยาน้ำเคาลินเปคติน ผงน้ำตาลเกลือแร่
 ยาใส่แผล เช่น ทิงเจอร์แผลสด ไอโปดีน
 ยาล้างตา โบริคโซลูชั่น
 ยาล้างแผล เช็ดแผล เช่น ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ แอลกอฮอล์เช็ดแผล
 ยาทาแก้แพ้ แก้คัน คาลาไมน์
 ยาทานวด เช่น ขี้ผึ้งปวดบวม ครีมระกำ GP บาล์ม
 ยาแก้ไอผู้ใหญ่ เช่น ยาแก้ไอน้ำดำ ยาขับเสมหะ
 ยาแก้ไอเด็ก เช่น ยาแก้ไอขับเสมหะ ยาแก้ไอเด็กเล็ก
 ยาระบาย เช่น ยาระบายแมกนีเซีย ชามะขามแขก ยาเม็ดมะขามแขก
 ยาสูดดม เช่น เหล้าแอมโมเนีย
 
ความปลอดภัยสำหรับเด็ก 

 อย่าปล่อยให้ทารก หรือเด็กอายุต่ำกว่า 5 ขวบ ไว้กับสิ่งใดที่อุดตันทางเดินหายใจได้ เช่น ถุงพลาสติก ให้เลือก   ของเล่นชิ้นใหญ่ ๆ ที่ใส่ปากไม่ได้
 อย่าใช้หมอนกับทารกอายุต่ำกว่า 1 ปี
 อย่าทิ้งทารกไว้กับขวดนม หรืออาหารตามลำพัง เพราะอาจสำลักได้
 ห้ามให้ถั่วลิสง น้อยหน่า มะขาม แก่เด็กอายุต่ำกว่า 3 ขวบ
 อย่าปล่อยให้เด็กทารกไว้บนเตียงกับคุณนาน ๆ เพราะอาจเผลอหลับทับเด็กได้
 อย่าปล่อยเด็กหรือทารกไว้บนที่ยกสูงตามลำพัง
 รถหัดเดินควรมีฐานและล้อที่แข็งแรง
 อย่าปล่อยเด็ก หรือทารกไว้บนเก้าอี้สูงโดยไม่มีเครื่องรัดตัว
 อย่าปล่อยให้เด็กสวมถุงหน้าเดินไป-มา
 อย่าวางแจกันแก้ว กาน้ำร้อนไว้บนโต๊ะเตี้ย หรือในระยะที่เด็กเอื้อมมือถึง
 หาที่ครอบปลั๊กไฟ และสอนไม่ให้เล่นปลั๊กไฟ พัดลม เมื่อเด็กเรียนรู้และสอนจุดอันตรายต่าง ๆ ให้เด็กทราบ
 ห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 5 ขวบ ข้ามถนนตามลำพัง ควรจูงมือเด็กที่อายุต่ำกว่า 5 ขวบ ข้ามถนนเสมอ
 อย่าถือของร้อน ถ้วยกาแฟร้อน ๆ เหนือศีรษะเด็ก
 บ้านที่มีเด็กในวัยหัดเดินเตาะแตะ ไม่ควรใช้ผ้าปูโต๊ะที่มีชายให้เด็กดึงได้
 
บาดเจ็บที่ตา
 หากกรดหรือด่างเข้าตา อย่าขยี้ตา ให้ล้างด้วยน้ำสะอาดมาก ๆ แล้วรีบพาไปพบแพทย์
 หากถูกของแหลมทิ่ม ให้นอนหลับตา ปิดตาด้วยผ้ากอซ หรือผ้าเช็ดหน้า อย่าขยับสายตาไปมา แล้วรีบพาไปพบแพทย์ทันที
 หากมีสิ่งแปลกปลอมเข้าตาขาว ขยี้ตาเบา ๆ กระพริบตา ล้างตา หรือเงยสายตาขึ้นด้านบน แล้วใช้มุมผ้าเช็ดหน้าเขี่ยผงออก ถ้าเขี่ยไม่ออกให้รีบพาไปพบแพทย์
 ถ้าถูกกระแทกที่ดวงตา ให้ประคบด้วยความเย็นทันที แล้วรีบพาไปพบแพทย์
 
กระดูกหัก
 ให้วางอวัยวะส่วนนั้น ๆ บนแผ่นไม้ หรือหนังสือหนา ๆ
 ใช้ผ้าพันยึดไม่ให้เคลื่อนไหว
 ถ้าเป็นปลายแขน หรือมือ ให้ใช้ผ้าคล้องคอ
 
เลือดออก
 ใช้นิ้วกดบาดแผลประมาณ 10 นาที หรือบีบเนื้อข้าง ๆ มาปิดแผล
 ใช้ผ้าหรือเน็คไทพันปิดบาดแผลไว้ อย่าให้แน่นจนชา
 แผลที่แขน หรือขา ให้ยกสูง ถ้าเลือดไหลไม่หยุดให้กดเส้นเลือดใหญ่ที่ไปเลี้ยงแขน หรือขา
 
ช็อค
 อาจมีสาเหตุมาจากโรคหัวใจกำเริบ เกิดการบาดเจ็บรุนแรง เลือดออกมาก ไฟไหม้น้ำร้อนลวก กระดูกหัก อาเจียน หรือท้องเสียรุนแรง
 จะมีอาการหนาวเย็น เหงื่อออก เวียนศีรษะ หายใจเร็วขึ้น ชีพจรเร็วแต่แผ่ว กลัวกระหาย
 การปฐมพยาบาลให้นอนราบ ถ้าเลือดออกห้ามเลือด ห่มผ้า คลายเสื้อผ้า อย่าเคลื่อนไหวผู้ป่วย ถ้าบาดเจ็บที่อก ท้อง ศีรษะ ให้หนุนศีรษะและบ่าให้สูงกว่าลำตัวเล็กน้อย คอยปลอบใจ ถ้ากระหายน้ำมาก ให้หยดน้ำที่ริมฝีปากนิด ๆ ห้ามรับประทานสิ่งใด

สำลัก หรือมีสิ่งของไปอุดหลอดลม
 ทารก ให้ตบกลางหลังอย่างรวดเร็ว 4 ครั้ง ในท่าที่ศีรษะอยู่ต่ำกว่าปอด
 เด็กเล็ก ให้ตบกลางหลังหนัก ๆ 4 ครั้ง ในท่าที่ศีรษะอยู่ต่ำกว่าปอด
 เด็กโตและผู้ใหญ่ ให้ตบหนัก ๆ และเร็ว ๆ กลางหลัง 4 ครั้ง ในท่าที่ศีรษะอยู่ต่ำกว่าปอด

ไฟฟ้าช็อต
 รีบปิดสวิตซ์ไฟทันที
 ถ้าไม่สามารถปิดสวิตซ์ไฟได้ ห้ามใช้มือจับต้องคนที่กำลังถูกไฟช็อต แล้วใช้สิ่งที่ไม่นำไฟฟ้า เช่น ไม้กวาด เก้าอี้ไม้ เขี่ยออกจากสายไฟ หรือเขี่ยสายไฟออกจากตัวผู้บาดเจ็บ
 เมื่อตัวผู้บาดเจ็บหลุดออกมาแล้ว รีบปฐมพยาบาล ถ้าหยุดหายใจให้ทำการเป่าปากช่วยหายใจ ถ้าคลำชีพจรไม่ได้ ให้นวดหัวใจ แล้วรีบนำไปโรงพยาบาล  

สัตว์กัด

สุนัขกัด
 ถ้าเลือดออก ห้ามเลือดทันที (ด้วยผ้ากอซ หรือบีบแผล)
 ล้างแผลด้วยน้ำสะอาด ปิดด้วยผ้ากอซสะอาด
 รีบไปพบแพทย์ เพื่อฉีดวัคซีน
 
งูกัด
 ดูรอยแผล ถ้าเป็นงูมีพิษ จะมีรอยเขี้ยว
 ใช้เชือก หรือยาง หรือเข็มขัดรัดเหนือแผลให้แน่นพอควร
 ให้นอนนิ่ง ๆ คอยปลอบใจ
 ห้ามดื่มสุรา ยาดองเหล้า ยากล่อมประสาท
 ถ้าหยุดหายใจให้ช่วยหายใจทันที
 ควรนำงูไปพบแพทย์ด้วย ถ้าทำได้
 
แมลงต่อย
 ถ้าถูกต่อยหลายตัว หรือต่อยบริเวณหน้า ให้รีบไปพบแพทย์
 พยายามถอนเหล็กใน (โดยใช้หลอดกาแฟเล็ก ๆ แข็ง ๆ หรือปากกาครอบแล้วกดให้เหล็กในโผล่ แล้วดึงเหล็กในออก)
 ใช้ยาแก้แพ้ทา หรือราดด้วยน้ำโซดา หรือประคบด้วยน้ำแข็ง (ปกติอาการบวมจะลดลงใน 1 วัน ถ้าไม่ลดให้พบแพทย์)
 ถ้ามีอาการปวด กินยาแก้ปวด (พาราเซตามอล)
 
ทากดูดเลือด
 ห้ามดึง เพราะเลือดจะหยุดยาก
 จี้ทากด้วยบุหรี่ติดไฟ หรือไม้ขีดไฟให้ทากหลุด
 ล้างแผลให้สะอาด ใส่ทิงเจอร์แผลสด หรือเบตาดีน
 
อาการแพ้พิษแมลงที่ต้องไปพบแพทย์ทันที
        ช็อค เวียนศีรษะ ตัวซีด เหงื่อออก อาเจียน หายใจลำบาก ผื่นขึ้นที่ตา ตาบวม

…………………….

คลิกที่ลิงค์ด้านล่างเพื่ออ่านหน้าต่อไปค่ะ  หรือถ้าต้องการอ่านเรื่องนี้แบบเต็มหน้าทั้งหมด คลิกที่นี่ค่ะ

โดนพิษสัตว์ทะเล

  • แช่น้ำร้อนพอทน (40 องศาเซลเซียส หรือ 104 องศาฟาเรนไฮต์) นาน 4-5 นาที จะช่วยให้หายปวด

  • ใช้ทราย หรือผักบุ้งทะเลถูเมือกออก

  • ล้างด้วยน้ำสบู่

  • ทาด้วยน้ำปูนใส แอมโมเนียเพรดนิโซโลนครีม หรือเบตาเมทธาโซนครีม

    • ลมพิษ

          สาเหตุ

            โดนสารที่แพ้ พืช สารเคมี แพ้อาหารทะเล เหล้า เบียร์ ละอองต่าง ๆ

           การปฐมพยาบาล

    เป็นลม

    เลือดกำเดาออก

          สาเหตุ

            จากการกระแทก สั่งน้ำมูก การแคะจมูก

           การปฐมพยาบาล

    เลือดออกไม่หยุดหลังการถอนฟัน

    หูอื้อ

    ของเข้ารูจมูก

    ของเข้าหู

    แมลงเข้าหู

            พาไปหาที่มืด ใช้ไฟฉายส่อง (ให้แมลงออกมาตามแสง) หรือหยอดด้วยน้ำมัน หรือกลีเซอรีนบอแรกซ์ ให้แมลงลอยออกมา แล้วจึงเขึ่ย หรือคีบออก ถ้าไม่ออกให้รีบไปพบแพทย์ทันที

    คันในหู (เพราะเป็นเชื้อรา)

            ใช้ไม้พันสำลีชุบทิงเจอร์แผลสด ทาในรูหูวันละ 2-3 ครั้ง

    หอบ-หืด

    พุ-พอง

          สาเหตุ

            จากการเสียดสี ไฟไหม้ น้ำร้อนลวก ผิวหนังชั้นนอกแยกจากชั้นใน มีน้ำมาขังอยู่

           การปฐมพยาบาล

    ฟกช้ำ หัวโน ห้อเลือด

            ให้ประคบความเย็นเร็วที่สุด เพื่อลดอาการบวม เจ็บ หรือใช้มะนาวผสมดินสอพองพอกไว้ (ปกติรอยฟกช้ำจะหายไปเอง)

            ถ้าเกิดอาการนานเกิน 24 ชั่วโมง ใช้ประคบ และคลึงด้วยผ้าชุบน้ำร้อน วันละ 2-3 ครั้ง

    ไฟไหม้ น้ำร้อนลวก

    ข้อเคล็ด

     

    การทำแผลทั่วไป

    กรณีแผลถลอกทั่วไป

    กรณีแผลตื้น หรือมีบาด (เลือดออกไม่มาก)

    กรณีแผลลึกถึงกระดูก หรือกระดูกโผล่

    กรณีแผลมีหนอง

    กรณีแผลตะปูตำ

     

    กรณีแผลถูกแทงด้วยของแหลม มีด ไม้

    อาการปวดท้องที่ควรไปพบแพทย์ทันที

    ท้องเดิน ท้องร่วง ท้องเสีย

  • งดอาหารรสจัด และย่อยยาก เลือกกินอาหารเหลว กินจนกว่าอาการจะดีขึ้น

  • ดื่มน้ำเกลือแร่ หรือผสมเอง (เกลือ 1/2 ช้อนชา + น้ำ 1 ขวดแม่โขง)

  • ดื่มน้ำชาแก่ ๆ

  • ถ้าถ่ายรุนแรง มีอาเจียนอ่อนเพลียมาก หน้ามืด เป็นลม และอาการไม่ดีขึ้นภายใน 48 ชั่วโมง ให้รีบไปพบแพทย์

    • ในเด็กเล็ก เด็กทารก

  • งดนม และอาหาร ประมาณ 2-4 ชั่วโมง ดื่มน้ำเกลือแร่ (ทารกใช้เกลือ 1/2 ช้อน + น้ำ 1 ขวดแม่โขง)

  • ถ้าเด็กหิวมากให้นมที่ชงจาง ๆ ทีละน้อย

  • ถ้าถ่ายท้องรุนแรง อาเจียน ดื่มนม หรือน้ำไม่ได้ (ซึม ตาโบ๋ กระหม่อมบุ๋ม หายใจหอบแรง) และไม่ดีขึ้นใน 24 ชั่วโมง ให้ไปพบแพทย์โดยด่วน

    • ท้องผูก

  • ดื่มน้ำมาก ๆ กินอาหารพวกผัก ผลไม้ งดชา กาแฟ และออกกำลังกาย

  • กินยาระบาย (ชามะขามแขก ยาระบายแมกนีเซีย)

  • ถ้ามีอาการปวดท้องรุนแรง หรืออาเจียนรุนแรง ควรไปพบแพทย์โดยเร็ว  

    • ในเด็กเล็ก

  • ดื่มน้ำมาก ๆ น้ำส้มคั้น น้ำลูกพรุนต้ม หรือเปลี่ยนนม

  • ใช้กลีเซอรีนเหน็บก้น (ของเด็ก)

    • ก้างติดคอ

    ตะคริว

          สาเหตุ

           การปฐมพยาบาล

    กินยาพิษ

            ตัวอย่างเช่น กรด ยาฆ่าเชื้อ ยาขัดพื้น น้ำยาล้างสี ผงขัดถู แชมพู แอลกอฮอล์ทาแผล ยางสน น้ำยาขัดเงา ผงและน้ำยาซักผ้า โซดาซักล้าง สีย้อมเนื้อไม้ ผงซักฟอก ยาล้างห้องน้ำ

           การปฐมพยาบาล

            ตัวอย่างเช่น แอลกอฮอล์ (เอทธิลแอลกอฮอล์) แอสไพริน ผลไม้ป่ามีพิษ เห็ดพิษ ยาแผนปัจจุบัน

           การปฐมพยาบาล

     

    ถูกแก๊สพิษ

            ตัวอย่างเช่น คาร์บอนมอนนอกไซด์ จะมีอาการปวดศีรษะ สับสน หายใจลำบาก อาจจะหมดสติ ผิวหน้าจะเปลี่ยนเป็นสีแดง ถ้าในขณะที่ได้รับแก๊สเพิ่มขึ้น

          วิธีปฐมพยาบาล

    ============================== 

    สำหรับท่านที่อยากดาวน์โหลดเก็บไฟล์นี้ไว้ทั้งหมด คลิกขวาที่นี่ค่ะ  แล้วเลือก save target as..

    Share and Enjoy: These icons link to social bookmarking sites where readers can share and discover new web pages.
    • Digg
    • del.icio.us
    • Netvouz
    • DZone
    • ThisNext
    • MisterWong
    • Wists
    • blogmarks
    • BlogMemes
    • Book.mark.hu
    • co.mments
    • Furl
    • Netscape
    • NewsVine
    • Spurl
    • TailRank
    • Technorati
    • YahooMyWeb

    Tags:
    เรื่องเกี่ยวกับยาและสุขภาพ, Good Things

    Did you enjoy this post? Why not leave a comment below and continue the conversation, or subscribe to my feed and get articles like this delivered automatically to your feed reader.

    Comments

    No comments yet.

    Leave a comment

    (required)

    (required)